David Bohm

David Bohm is wellicht een van de grootste denkers van de 20ste eeuw.
Zwaar ontgoocheld door de uitermate wiskundig-theoretische koers van de fysica na de ontdekkingen in het quantumdomein in het begin van de 20ste eeuw ontwikkelde hij een alternatieve interpretatie van de quantum fysica. Met zijn “ontologische interpretatie” waarin het mogelijk is te beschrijven wat er werkelijk fysiek gebeurt van moment tot moment (in tegenstelling tot de mysterieuze “wave collapse” en alle bijhorende paradoxen zoals Schrödingers kat).
Daarbij introduceerde hij nieuwe concepten die het mogelijk maken de traditionele golf-deeltje dualiteit te overstijgen en het holistische aspect van de quantum experimenten te verklaren.

Hij zocht ook een theorie die quantum mechanica verzoende met de relativiteitstheorie, wat min of meer lukte met het vage concept van “implicate en explicate orde“.

Later in zijn carrière ontwikkelde hij nieuwe perspectieven op de relatie tussen geest en materie, en ging diep in op de problemen en merkwaardigheden van het menselijke bewustzijn.
Groepsdialoog werd ook een belangrijk onderwerp, als middel om inzicht te verwerven en tot een collectieve verstandhouding te komen.

Omwille van veelal politieke en subjectieve redenen is zijn wetenschappelijke werk grotendeels genegeerd en verkeerd geïnterpreteerd door het establishment, zelfs tot op vandaag.
Bohm heeft nooit de erkenning gekregen die hij ongetwijfeld verdiende (ondanks zijn bijdragen in het onderzoek naar plasma, de quantummechanica, relativiteitstheorie en  zijn  indirecte bijdrage tot de Stelling van Bell).

Zijn ideeën zijn echter verre van dood en blijven mensen uit verschillende domeinen inspireren, mijzelf inbegrepen.

David Bohm, die bevriend was met J. Krishnamurti en de Dalai Lama, werd nooit officieel als filosoof aanzien, niettegenstaande hij veel boeiende visies naar voren heeft geschoven. Deze raken aan elk aspect van ons bestaan, met veel subtiliteit en complexiteit, zonder zweverig of hypertheoretisch te zijn.

Basil Hiley

Professor Emeritus Basil Hiley zet het werk van Bohm verder, en werkt vooral aan een algebraïsche basis om de concepten van proces, quantum potentiaal, implicate orde, … te beschrijven.

The main Bohm-Hiley proposals

  • the ontological interpretation of quantum theory

    quantum organics instead of quantum mechanics

  • the implicate & explicate order

    The manifest world that we can observe and measure is only one layer of a larger ongoing movement (holoflux) in which processes enfold and unfold. This is the explicate order.
    Underneath or within, hidden from view, are the processes in the implicated order.
    From Bohm’s perspective, the whole informs each part and each part enfolds and also informs the whole.

  • quantum potential & active information

Despite the Bohm theory not being fully examined and understood, let alone accepted by mainstream physicists, it tends to facilitate approaching a lot of ongoing psychological, philosophical and scientific issues, such as:

  • mind vs. matter & the ‘hard problem’

    The mystery that is consciousness can be approached from a dual aspect monist perspective, i.e. every part, every process has a more crude (physical) pole and a more subtle (mental/meaning-carrying) pole. (see: soma-significance)

  • far fewer quantum mysteries

    Paradoxes and mathematical abstractions could be replaced by a more comprehensible, meaningful account of wat is actually happening at the quantum level

  • psi phenomena...?

    Very speculative, but still, Bohm’s theories leave room for certain psi phenomena such as telepathy. (see also: Rupert Sheldrake)

Recommended books

Recommended papers

  • Bohm, D. “A new theory of the relation of mind and matter” (01990)
  • Hiley, B.J.“Quantum Reality unveiled through Process and the Implicate Order” (02008)
  • Pylkkänen, P. “Can Quantum Analogies Help Us to Understand the Process of Thought?” (02014)